UZUNMUSA FINDIĞI

Çeşidin Adı  UZUNMUSA
Sinonomleri Oskara Yağlısı, EnişteFındığı,
Yaygın Yetiştirildiği Yer ORDU (üretimi çok az)
Gelişme Gücü Orta
Habitus Yarıdik
Kök ve Dip Sürgünü Oluşturma Eğilimi Kuvvetli
Sürgün Sıklığı Sık
Bir Yaşlı Sürgün Uzunluğu Uzun (33,1 Cm)
Tomurcuk Şekli Oval
Tomurcuk Rengi Yeşil
Yaprak Tomurcuğu Açım Zamanı (%50) (1) Orta-Geç (20-30 Mart)(2)
Yaprak Büyüklüğü (Cm) (Boy+En) 10,16
Yaprak Şekli(Boy/En İndisi) 1,19
Yaprak Sapı Uzunluğu(Cm) 1,33
Yaprak Döküm Zamanı(%50) Erken (15-20 Kasım)(2)
Erkek Çiçek(Püs) Uzunluğu Orta
Püs Rengi Yeşil
Püs Miktarı Orta
Püs Açım Zamanı(%50) Orta (10-20 Ocak)(2)
Çiçek Tozu Çimlenme Oranı(%) 80,4
Dişi Çiçek Kümesinde (Karanfil)  Stigma Sayısı) 20
Stigma Rengi Kırmızı
Karanfil Açım Zamanı(%50) Erken (10-20 Aralık)(2)
Erkek ve Dişi Çiçeklerin Açım Zamanlarının Birbirleriyle Uyumları Protandrie   
Dişi Çiçeklerin Meyve (Çotanak) Bağlama Zamanı (%50) Geç (20-30 Mayıs)(2)
Zuruf Uzunluğu (Meyve boyuna göre) Meyve boyunun 1-1,5 katı
Zuruf Meyveyi Sıkması Kuvvetli
Zuruf Tüylülüğü Orta
Zurufta Braktelerin Birleşme Durumu Bir tarafı birleşik
Çotanakta (Meyve Salkımı) Meyve Sayısı 3,24
Kabuklu Meyve Şekli Yuvarlak
Kabuklu Meyve İriliği (mm) 16,0 (17,2-15,9-14,9)(3)
100 Dane Ağırlığı (Gr) 135
Kabuk Rengi Kahverengi
Kabukta Çizgi Miktarı Orta
Kabuklu Meyve Ucunun Pusluluğu Orta
Kabuk Kalınlığı (mm) 0,82
Randıman (%) 54,4
İkiz İç Oranı (%) Yok
Boş Meyve Oranı (%) 24,9
İç Meyve Şekli Yuvarlak
İç Meyve İriliği (mm) 12,8 (13,7-12,5-12,3)(3)
İç Meyve Zarının (Testa) Sakallılığı Sakalsız
İç (Göbek) Boşluğu Küçük
Tohum Zarının Soyulabilirliği (Beyazlatma) (%) 86,6
Yağ Oranı (%)(4) 64,82
Protein Oranı (%)(4) 19,67
Hasat Olum Zamanı Erken-Orta (10-15 Agustos)(2)
Verim Orta 
Periyodisiteye Eğilim  Yüksek

Uzunmusa Fındığı: Daha çok Ordu yöresinde yetiştirilme alanı bulunan bu fındık çeşidi iri, dolgun, ince kabuklu, oldukça verimli ve kalitelidir. Ordu’nun Uzunmusa Köyünde çok sayıda kapama bahçeleri bulunmaktadır. İsmini bu köyden almıştır. Özellikle Uzunmusa, Dikence, Yağızlı, Kızılhisar, Ataköy ve Sağırlı köylerinde yetişme alanı bulur.

 Meyve kabuğu kırmızımtırak kahverenkli ortalama 0.99 mm. kalınlıkta ve tabla dışa çıkıntı yapmıştır. Kabuklu meyve ortalama 18.85 mm. uzunluk ve 17.52 mm. genişliktedir. İç meyve kabuğunu iyice doldurmaktadır. İç meyvenin üzerinde ete yapışık, ince, parlak ve pürüzsüz zar bulunmaktadır. Beyazlatılmaya elverişli olan iç meyvenin eti beyaz, gevrek, lezzetli ve göbek boşluğu küçüktür. Randımanı %54-60 ve yağ oranı %64-68'dir. 620-670 adet kabuklu fındık 1kg. Gelmektedir. Zurufları kısa ve meyve boyunun 1–1,5 katı büyüklükte olup uçları sık parçalıdır. Genellikle 4 -5'li veya azda olsa çok çotanak oluşturmaktadır. Uç kurusuna dayanıksız, dal kıran Zaralısına diğer çeşitlerden daha dayanıklıdır. Yaprak sayısı diğer çeşitlere göre daha azdır. Mevsimin yağışlı geçtiği ve iyi bakım yapıldığı yıllarda kabuk ince olduğu için çatlama yapar. Bu yüzden halk arasında kuş fındığı adı da verilmiştir.

Fındığın genel kimyasal bileşimi (g/100g)

NEM                                                                            

4.6

YAĞ                                                                            

62.7

KARBONHİDRAT                                                       

11.6

PROTEİN                                                                    

16.2

SELULOZ                                                                    

2.7

KÜL                                                                            

2.2

Fındığın içindeki Vitaminler (mg/100)

 

 

B1 Vitamini

:

0.33

B6Vitamin

:

0.24

B2 Vitamini

:

0.12

E Vitamini

:

31.4

NİASİN

:

1.75

 

Fındığın içindeki Minareller (mg/100)

 

DEMİR

:

5.8

POTASYUM

:

655.3

BAKIR

:

1.3

KALSİYUM

:

160.0

SODYUM

:

2.1

MANGANEZ

:

5.1

ÇİNKO

:

2.2

MANGNEZYUM

:

16.2

 

Fındık vucutta karbonhidrat protein ve yağ metabolizmasında düzenleyici görevleri olan bir kısım B grubu vitaminler yönünden zengin bir kaynaktır. B1, B2 ve özellikle B6 vitamini fındıkta bol miktarda bulunur. Kan yapımı ve ruhsal sağlık için gerekli olan B2 ve B6 vitaminleri, gelişme çagında okul çocuklarının beslenmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu yönüyle okullarımızdaki günlük beslenme programlarında, fındığa yer verilmesi çecuklarımızın sağlıklı beslenmeleri açısından pratik ve ekonomik çözüm olarak düşünülmektedir. Bu gerçek A.B.D de californiya eyalitinde yapılan altı yıl süreli bir araştırma ile de kanıtlanmştır. Bu çalışmaya göre günde en az bir avuç fındık yiyen bir insanın enfarktüsten ölme riski hiç fındık yemeyen bir kimseye göre yarı yarıya azalmaktadır.

Evet, fındıkta yağ vardır. Hem de %60-70 oranında. Yağların organizmada enerji saglamalarının yanı sıra vücut ısısının korunması dış etkenlere karşı korunma ve yagda eriyen vitaminlerin taşınması gibi önemli foksiyonları vardır. Ayrıca yağların bileşimde organizmamız için çeşitli görev ve yararları olan Yağ Asitleri bulunmaktadır.

Fındık yağındaki yağ asitleri bileşimini %83 Oleik Asit oluşturmaktadır. Son yıllardaki Tübitak Yıldız Teknik Üniversitesi ve 19 Mayıs Üniversitesinde ve Refik Saydam Hıfzısına Merkezi Başkanlıgınca yapılan Bilimsel araştırmalar da; Oleik Asitin kanda kollestrolün yükselmesini önledigi Kolestrolü %26.2 oranında düşündügünü kan şekerini düzenledigini ve kalp-damar hastalıklarına karşı koruyucu etkiye sahip oldugunu ve kalp hastalıklarında koruyucu Apapratein A-1'i % 28 artırdıgı riskli Apapratein B yi %7,5 azaltıgını ortaya koymuşlardır.

Fındık yağının bileşimde (mg/100) baz alındıgında E vitamini :11.29 Kalsiyum : 450.00 Demir :2.69 ve bakır :0.75 oranında bulunmaktadır Ayrıca fındık yağında %12 oranında Linoleik Asit vardır Esansiyesl bir yağ asidi olan Linoleik asit vücut tarafından yapılanmakta vücudumuz bu maddegi dışarıdan yani gıdalarla almaktadır. Organızmanın büyümesi ve sağlıklı gelişmesi için son derece gerekli olan bu asit fındık yağında bol miktarda bulunmaktadır. Dolasıyla Fındık yağı oleik asit ve linoleik asit gibi 2 önemli yağ asidini bileşimde bulunduran ender besinlerden birisidir.

E vitamininin bilinen en iyi kaynagı fındık yağıdır. Bu vitamin kalp ve diger kasların sağlığı ve üreme sisteminin normal çalışması için gereklidir. Alyuvarların Parçalanmasını önleyerek kansızlığa karşı koruyucu etki yapmaktadır. E vitaminin son yıllar da ortaya konan bir başka özelligi de kanser yapıcı etmenlerin oluşmasını önleyerek veya oluştuktan sonra onları etkisiz hale getirerek bu korkunç hastalığa karşı vücudu korumasıdır. Görülüyor ki içerdiği zengin vitamin yapısıyla fındık yağı kalp damar hastalıklarıyla Kansere karşıda koruyucu etkiye sahiptir.

Bileşimdeki minarellere gelince fındık yağı kemiklerin ve dişlerin güçlenmesi için gerekli olan kalsiyum kan yapımında görev alan demir büyüme ve cinsiyet hormonlarının gelişimde rol oynayan çinko için en iyi bitkisel kaynaktır. Ayrıca sinirlerin uyarımı ve kas dokusunun çalışması için gerekli olan potasyumca zengin dir. Bu açıdan da bakıldığında fındık yağı sağlıklı yaşamda yeri olan değerli bir yağ olduğu görülmektedir.

 

                                                                                                                                                                 Hasan Basri GÜREL

Ziraat Yüksek Mühendisi